واژینیت یا التهاب مهبل چیست؟

اغلب خانمها حداقل یک بار در طول عمر خود عفونت مهبل را تجربه می کنند . واژینیت یک بیماری بسیار شایع می باشد ولی نه همیشه به فرم بسیار جدی نمی باشد . علل و به تبع آن درمانهای متفاوتی برای این بیماری وجود دارد .

* واژینیت چیست ؟

واژینیت یک التهاب داخل مهبل بوده که علائم آن شامل خارش – و سوزش مجرا است . یک مهبل طبیعی به طور دائم دارای ترشحاتی روشن و حتی کدر و دارای بوی خاص می باشد که خارش و سوزش ندارد . در مهبل طبیعی تعادلی از ارگانیسمهای متفاوت وجود دارد مثل باکتری ها و قارچها . هنگامیکه شخص دارای مهبل سالم می باشد این باکتریهای غیربیماریزا و جریان ترشحات طبیعی مهبل را در مقابل عفونتها محافظت می کنند ، اگر این محیط مناسب به هم بخورد یا باکتریهای بیماریزا وارد مهبل شوند ممکن است مهبل طبیعی به سمت عفونی شدن و التهاب پیش رود . هنگامیکه مهبل عفونی شود افزایش ترشحات غلیظ به همراه بوی نامطبوع و خارش و سوزش و تورم مشاهده می شود .

علل زیر می توانند محیط طبیعی دفاعی مهبل را تغییردهند :

۱ – آنتی بیوتیکها
۲ – تغییر در سطوح طبیعی هورمونهای بدن که در حاملگی ، شیردهی و یائسگی رخ می دهد .
۳ – شستشوی مهبل ، دئودورانتهای مهبل و صابونها
۴ – مواد اسپرم کش
۵ – نزدیکی جنسی
۶ – بیماریهای منتقله از طریق جنسی
۷ – تحریک
۸ – مواد خارجی مثل نوارهای بهداشتی

* علائم :

هر خانمی نمای خاصی از ترشح طبیعی مهبل برای خودش دارد و تغییر در آن بایستی شخص را متوجه واژینیت کند . ولی نبایستی شخصاً تشخیص واژینیت را بگذارید چون ممکن است علامتی از یک بیماری بسیار جدی و خطرناک مثل سوزاک باشد .
تستها و تشخیص : در هنگام معاینه پزشک شرح حال شما را بررسی می کند . سپس نیاز به معاینه مهبل و اندامهای تناسلی شما بوده و پس از آن از ترشحات مهبل شما نمونه جمع آوری کرده و جهت بررسی میکروسکوپی به آزمایشگاه می فرستند . به خاطر داشته باشید ۲ روز قبل از معاینه دوش واژن یا اسپری مهبل و هر درمان مهبلی بایستی قطع شده و هیچگونه دستکاری طی دو روز نبایستی انجام پذیرد .

* انواع واژینیت

سه نوع واژینیت خانمها را درگیر می کند :

*قارچی :

افزایش رشد قارجها در مهبل به علت تغییرات هورمونی یا قند خون بالا یا کاهش مقاومت در مقابل بیماری اتفاق می افتد که علائم آن شامل :
الف – سوزش و خارش حتی هنگام ادرار کردن یا مقاربت
ب – ترشحات سفید متراکم
ج – بوی خفیف
بوده و درمان آن شامل کرمها یا شیافهای مهبلی ضدقارج می باشد .

*تریکوموناسی :

تریکومونا نوعی انگل تک یاخته ای که از طریق مقاربت جنسی از شخصی به شخص دیگر منتقل میشود علائم آن شامل :

الف – خارش و سوزش و تورم شدید مهبل
ب – ترشحات کف آلود خاکستری یا زرد – سبز
ج – بوی نامطبوع ماهی
د – درد حین ادرار کردن یا مقاربت جنسی
بوده و برای درمان آن نیاز به تجویز آنتی بیوتیک خوراکی وجود دارد . اغلب بیماران با یک دوز دارو درمان می شوند . همسر شخص مبتلا هم بایستی درمان شود و تا درمان وی بایستی از مقاربت اجتناب شود چون باعث آلودگی مجدد می شود .

*باکتریایی :

که باعث واژینوز باکتریایی می شوند که ناشی از رشد شدید باکتریها در مهبل می باشد که می تواند با علت ناشناخته باشد یا از طریق مقاربت جنسی انتقال یابد . علائم آن شامل :
۱ – خارش ، سوزش و تورم مهبل
۲ – ترشحات آبکی خاکستری
۳ – بوی نامطبوع ماهی
۴ – درد حین ادرار کردن یا مقاربت
درمان آن شامل آنتی بیوتیک خوراکی یا روشهای دیگر می باشد. همسر بیمار هم بایستی همزمان درمان شود . تا پایان درمان از مقاربت اجتناب شود .

* پیشگیری :

بستگی به تغییر در عادات و پوشش و سبک زندگی دارد :
۱ – از صابونهای ملایم استفاده کنید و هنگام حمام کردن از تحریک مهبل اجتناب نمائید .
۲ – سطح خارجی مهبل را روزانه شستشو داده و خشک نمائید .
۳ – هنگام شستشو پس از اجابت مزاج سطح خارجی مهبل را از سمت جلو به طرف عقب شستشو نمائید تا میکروبهای مدفوع به سمت مهبل رانده نشوند .
۴ – از دوش مهبلی و اسپری مهبلی و مواد مانند آنها اجتناب نمائید .
۵ – در طی دوره قاعدگی مرتباً نوارهای بهداشتی خود را عوض نمائید .
۶ – هنگام استفاده از مواد یا سواپهای اسپرم کش دقت لازم را مبذول دارید تا عفونتی را به مهبل انتقال ندهید .
۷ – از لباس زیر مرطوب استفاده نکنید .
۸ – از لباسهای زیر غیرکتانی استفاده نکنید .
۹- اگر چاق هستید وزن خود را کاهش دهید.
۱۰ - خواب و استراحت کافی داشته باشید .
۱۱ – به اندازه کافی ورزش نموده و از استرسها پرهیز کنید .

سرطان‌ مهبل‌ یا وولو ( vagina or vulva cancer of)

سرطان مهبل عبارت است از رشد بدون کنترل سلول های بدخیم در مهبل یا وولو (لب های مهبل ). حداکثر رشد در زنان مسن تر در سنین یائسگی رخ می دهد. یک نوع (رابدومیو سارکوم ) در کودکان رخ می دهد.
علایم شایع
خارش وولو
خونریزی غیرطبیعی مهبل
ناراحتی یا خونریزی با مقاربت
ضایعات کوچک یا بزرگ ، سفت ، زخمی و بدون درد وولو. این رشدها در وولو لبه های ضخیم و برآمده ای دارند و به آسانی خونریزی می کنند.
ناراحتی در ادرار کردن در صورت گسترش سرطان به مثانه
خونریزی مقعد در صورت گسترش به مقعد

علل:
ناشناخته مگر در مورد مواجهه داخل رحمی با دی اتیل استیل بسترول که دارویی است که [ تا سال 1350] برای کنترل لکه بینی یا خونریزی در زنان باردار تجویز می شد.
ممکن است ارتباطی با مواجهه با پاپیلوماویروس انسانی که علت زگیل های مقاربتی است ، وجود داشته باشد.

عوامل افزایش دهنده خطر:
سابقه خانوادگی سرطان اعضای تولیدمثلی
سیگار کشیدن
شرکای جنسی متعدد
سایر سرطان ها

پیشگیری:
ابزار پیشگیری خاصی ندارد. معاینه لگن و پاپ اسمیر به صورت سالانه ممکن است بیماری را در مراحل اولیه آن تشخیص دهد یعنی زمانی که درمان مؤثرتر است .
ظاهر ناحیه تناسلی خود را مورد ملاحظه قرار دهید (از یک آینه استفاده کنید و ماهی یک بار معاینه کنید. لکه های تیره تر در اطراف مهبل ، روی لب ، عموماً با سرطان مهبل یا وولو همراه نیستند ولی ممکن است نشانگر ملانوم (یک سرطان پوستی ) باشند. هرگونه تیره رنگ شدن پوست باید برای ارزیابی بیشتر مورد توجه پزشکتان قرار بگیرد.

عواقب مورد انتظار:
تشخیص و درمان زودهنگام باعث می شود احتمال امید به زندگی طبیعی خوب باشد. علایم را می توان در طول درمان تسکین داد یا کنترل کرد.

عوارض احتمالی:
گسترش کشنده به سایر اعضای بدن . مکان های شایع گسترش عبارتند از: غدد لنفاوی کشاله ران ، جدار لگن ، مثانه ، مقعد، استخوان ، ریه ها یا کبد.

درمان اصول کلی:
آزمون های تشخیصی متعددند که ابتدا برای تشخیص و سپس برای مشخص کردن گسترش به سایر اعضای بدن (مرحله بندی ) انجام می پذیرند. این آزمون ها می توانند شامل بررسی های آزمایشگاهی خون ، پاپ اسمیر، رادیوگرافی قفسه سینه ، سی تی اسکن ، ماموگرافی ، تنقیه باریوم ، سیستوسکوپی ، کولپوسکوپی با بیوپسی یا سیگموئیدوسکوپی باشند (3 مورد آخر از یک ابزار تلسکوپی با فیبر نوری برای تشخیص استفاده می کنند).

درمان (جراحی ، پرتوتابی ، شیمی درمانی ) به محل و وسعت بیماری و سن و وضعیت فیزیکی بیمار بستگی دارد.
جراحی (معمولاً) ممکن است شامل وولوکتومی ، واژینکتومی ، هیسترکتومی مقعدی و برداشتن غدد لنفاوی باشد. از سوزاندن با لیزر غالباً برای درمان برخی سرطان های وولو استفاده می گردد.
پرتودرمانی (گاهی ). پرتوتابی خارجی ، تومور اولیه را کوچک می کند. پرتوتابی داخلی (ایمپلنت ها) به سرطان هایی اثر می گذارد که به بافت های مجاور گسترش یافته باشند.

داروها:
داروهای ضد سرطان معمولاً برای این بیماری تجویز نمی شوند.

مسکن ها در صورت نیاز:
آنتی بیوتیک ها اگر عفونت مجاری ادراری در اثر استفاده از سوند مثانه در طول پرتودرمانی حاصل شود.
ملین یا مسهل در صورت نیاز برای پیشگیری از یبوست

فعالیت:
بعد از جراحی به تدریج فعالیت های طبیعی خود را از سر بگیرید و 6 هفته برای بهبودی کامل وقت بدهید.
بیشتر بیماران می توانند در طول پرتودرمانی کاملاً فعال باشند.
وقتی ظرف 10-8 هفته بهبودی کامل شود، روابط جنسی را از سر بگیرد.

رژیم غذایی:
بعد از درمان رژیم غذایی خاصی ندارد.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر خود یا عضوی از خانواده تان علایم سرطان مهبل یا وولو را داشته باشید.
اگر بعد از جراحی یا پرتودرمانی در محل درمان هر یک از موارد زیر رخ دهند:

ـ علایم عفونت مثل افزایش درد، تب و تورم ـ خونریزی بیش از حد

پیش گیری از عفونتهای واژینال

ترشحات مهبل می تواند مشکلی بسیار ناراحت کننده و خجالت آور باشد. از این رو برای شناخت علائم این مشکل و روش تشخیص آن باید وقت بگذارید.

مراحل

1. باید یاد بگیرید که مهبل اندامی از بدن است که نظافت آن به عهده خودتان است. ترشح عملی عادی و کاملاً نرمال از آن روند می باشد.

2. همه خانم ها در طول زندگی خود تاحدودی دچار ترشح مهبل می شوند که علائم آن بر روی لباس زیرشان قابل مشاهده است.

3. برخی از خانم ها بیشتر از سایرین دچار این ترشحات می شوند.

4. ترشحات مهبل در دوران جوانی معمولاً بیشتر هستند و با بالا رفتن سن کمتر میشود. برخی از خانم ها در سنین میانسالی به ویژه طی دوران یائسگی، دچار خشکی می شوند.

5. تمیز نگه داشتن ناحیه مهبل می تواند احتمال بروز عفونت را کاهش دهد. شستشوی بیش از حد یا ساییدن محل باعث بروز سوزش و خراش شده که احتمال ایجاد عفونت را بالا می برد.

6. پس از استفاده از توالت، محل را از جلو تا پشت شستشو دهید نه از پشت به جلو. در پاک کردن از عقب به جلو ممکن است باکتری ها از مقعد به مهبل و مجرای ادرار کشیده شده و باعث بروز عفونت شود.

7. درصورت مشاهده هرگونه ترشح که از نظر رنگ و بافت غیرعادی به نظر برسد، یا ترشحاتی که بودار یا همراه با سوزش و خراش باشند، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

نکات

اکثر خانم ها در برخی از مراحل زندگی خود دچار عفونت مهبل می شوند. خیلی از خانم ها بطور مداوم دچار این عفونت ها می شوند. بسیاری از این عفونت ها به سادگی قابل درمان هستند.
همیشه بهتر است که قبل از هر چیز به پزشک مراجعه کنید، به ویژه اگر اولین بار باشد که دچار عفونت می شوید. کرم های زیادی برای درمان اینگونه عفونت ها در بازار موجود است. پزشک درصورت نیاز قوی ترین آنها را برای شما تجویز خواهد کرد و اگر عفونت شما باکتریایی باشد، درمان شما حتماً نیازمند دستور پزشک است.
ترشحات غیرعادی می تواند خصوصیات زیر را داشته باشند: ظاهر سفید رنگ پنیر مانند، ظاهر سنگین و انبوه زرد رنگ، ظاهر زرد-سبز و یا بسیار روان. درصورت مشاهده چنین ترشحاتی حتماً به پزشک مراجعه کنید.
آب بدنتان را خوب تامین کنید. بی آب ماندن بدن موجب خشک شدن مهبل نیز شده و همین مسئله باعث ایجاد بو و نوع متفاوتی از ترشح می شود. اگر بدنتان بی آب شود، بیشتر در معرض عفونت های ادراری قرار خواهید گرفت.
از پوشیدن لباسهای خیلی تنگ خودداری کنید. اینکار باعث ایجاد گرما، رطوبت و سایش در این قسمت از بدن می شود. پوشیدن لباسهای زیر مرطوب برای مدتی طولانی به ویژه طی تابستان نیز همین مشکلات را در بر خواهد داشت.
برخی از خانم ها هنگام استفاده از حمام های داغ بیشتر دچار این عفونت ها می شوند، این مسئله به خاطر بالا بودن دمای آب و وجود باکتری ها در آب است.
سعی کنید از لباسهای زیر نخی استفاده کنید. پارچه های مصنوعی و پلاستیکی ممکن است باعث برانگیختن سطح طبیعی رطوبت در مهبل شود. درصورت نیاز لباس زیرتان را در طول روز عوض کنید و در شب بدون لباس زیر بخوابید.
برای کشتن باکتری های لباس زیرتان حتماً هر بار آنها را با آب گرم شستشو دهید. برای شستشوی آنها بهتر است کمتر از نرم کننده های لباس استفاده کنید چون این مواد باعث ایجاد آلرژی شده که احتمال عفونت را بالا می برد.
و آخر اینکه، باید متوجه باشید که برخی خانم ها بیشتر از سایرین دچار ترشحات مهبل می شوند، و یادتان باشد که این مسئله قسمتی کاملاً طبیعی از زن بودن شماست. اگر این مشکل خیلی برایتان ناراحت کننده شده است، لباس زیرتان را تند تند عوض کنید.

هشدارها

درصورت مشاهده هرگونه مشکل غیرطبیعی و احتمال ایجاد عفونت حتماً به پزشک مراجعه کنید. این علائم عبارتند از: بوی بد، خارش، سوزش به همراه ترشح. برای درمان خود بهتر است که هرچه زودتر اقدام کنید. دلیل ندارد که مدتی طولانی خود را عذاب دهید و فکر کنید که عفونت به خودی خود برطرف می شود.
اگر از نظر جنسی فعال هستید و گمان می کنید که دچار عفونت خواهید شد، همسرتان ممکن است دچار عفونتی باشد که خود از آن خبر نداشته است (علائم مردان کاملاً متفاوت با علائم خانم هاست). عفونت درمان نشده همسرتان ممکن است بر شما نیز تاثیر بگذارد.

دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.

به 56 مشترک دیگر بپیوندید